Κακή αντιγραφή
Κάποτε ο Πικάσο είχε πει ότι «ένας καλός καλλιτέχνης αντιγράφει, ένας μεγάλος καλλιτέχνης κλέβει». Στη FIBA δεν κάνουν τέχνη, αλλά ασχολούνται με το μπάσκετ και πώς θα το διαδώσουν στις πλατιές μάζες των φιλάθλων. Αποσκοπώντας σε καλύτερα αποτελέσματα, επεξεργάστηκαν το μοντέλο που εφαρμόζουν οι φορείς του ποδοσφαίρου για τον καταρτισμό του ετήσιου καλενταριού.
Αλλά δεν το «έκλεψαν». Δεν πήραν δηλαδή τα καλύτερα στοιχεία του για να τα προσαρμόσουν στο μπασκετικό γίγνεσθαι. Το αντέγραψαν. Θα προσπαθήσουν να το εφαρμόσουν πιστά, κατά γράμμα. Το ότι αυτό τους κατατάσσει στους απλώς «καλούς» και όχι στους «μεγάλους» είναι το μικρότερο από τα προβλήματα. Το βασικότερο είναι πως δημιουργούνται σοβαρά ζητήματα εφαρμογής του νέου καλενταριού της FIBA.
Το ποδόσφαιρο υιοθέτησε το συγκεκριμένο τρόπο καταρτισμού του ετήσιου καλενταριού, διότι έχει δύο πλεονεκτήματα, που επιτρέπουν την εφαρμογή του χωρίς προσκόμματα. Διαθέτει α) ενιαία δομή και οργάνωση και β) χρήματα.
Η ιεραρχία στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο είναι σαφής. Στη βάση της πυραμίδας βρίσκονται οι ομάδες, από πάνω οι εθνικές ομοσπονδίες, πιο πάνω οι ζώνες των ηπείρων και στην κορυφή η FIFA. Οι κατώτεροι λογοδοτούν στους ανωτέρους, οι ανώτεροι επιβάλλουν τη θέλησή τους στους κατωτέρους και δεν υπάρχουν οργανισμοί που να λειτουργούν παράλληλα και αυτόνομα ώστε να διαταράσσεται αυτή η ισορροπία. Και τα προγράμματα καταρτίζονται ενιαία και αφορούν όλους.
Το χρήμα βοηθά ώστε να… καταπνίγονται οι επαναστάσεις. Και υπάρχει μπόλικο χρήμα, αφού το ποδόσφαιρο είναι το δημοφιλέστερο άθλημα παγκοσμίως και τα έσοδα από χορηγίες και τηλεοπτικά δικαιώματα είναι τεράστια. Όταν λοιπόν κάποιος πάει να αμφισβητήσει την ιεραρχία, με μερικά δολάρια ή Ευρώ παραπάνω ξεχνά τα πάντα.
Παράδειγμα πρώτο: Μία ή δύο φορές στη διάρκεια της δεκαετίας του 2000 τα πιο ισχυρά ποδοσφαιρικά κλαμπ της Ευρώπης εξεδήλωσαν αποσχιστικές τάσεις δημιουργώντας την περίφημη G-14, με σκεπτικό ανάλογο με αυτό που οδήγησε στο σχίσμα του ευρωπαϊκού μπάσκετ: «Αφού εμείς φέρνουμε τα πιο πολλά λεφτά, εμείς θέλουμε να κάνουμε κουμάντο και όχι η UEFA». Αυτό που χρειαζόταν ήταν μια αναδιανομή των εσόδων από το Champions League. Ο πανέξυπνος Μισέλ Πλατινί την έκανε μόλις εκλέχτηκε πρόεδρος της ευρωπαϊκής ομοσπονδίας και όλα τα παράπονα ξεχάστηκαν. Οι δε αποσχιστικές τάσεις παραπέμφθηκαν στις καλένδες.
Παράδειγμα δεύτερο: Η FIFA αποζημιώνει τα κλαμπ για κάθε ποδοσφαιριστή τους που μετέχει με την Εθνική ομάδα της χώρας του σε μεγάλες διοργανώσεις (πρωταθλήματα ηπείρων ή Μουντιάλ). Το ποσό δεν είναι αμελητέο. Για κάθε ποδοσφαιριστή η αποζημίωση μπορεί να ανέλθει στα 70-80.000 Ευρώ. Αν λοιπόν ένα κλαμπ έχει 10 παίκτες σε Εθνικές ομάδες, μπορεί να βάλει στο ταμείο του, χωρίς να κάνει τίποτα, 700-800 χιλιάρικα! Συνεπώς, κάθε κλαμπ έχει συμφέρον να ενθαρρύνει τους παίκτες του να παίζουν στις Εθνικές ομάδες, ακόμα και στα προκριματικά μεσούσης της σεζόν, και όχι να τους αποθαρρύνει.
Πάμε τώρα στο μπάσκετ. Ενιαία δομή δεν έχει. Η ιεραρχία είναι μεν ίδια με αυτή του ποδοσφαίρου (FIBA-ζώνες ηπείρων-εθνικές ομοσπονδίες-σωματεία), δίπλα όμως λειτουργούν οργανισμοί, όπως το ΝΒΑ και η Ευρωλίγκα, οι οποίοι είναι πανίσχυροι και-το κυριότερο-αυτόνομοι. Οι δεσμοί τους με τους επίσημους θεσμούς του μπάσκετ είναι χαλαροί (στην περίπτωση του ΝΒΑ δε, ανύπαρκτοι) και η λειτουργία τους ελάχιστα επηρεάζεται από το τι θα αποφασίσει η FIBA, η FIBA Europe κ.ο.κ.
Χρήματα επίσης δεν υπάρχουν. Τα έσοδα που καρπώνονται από τις διεθνείς διοργανώσεις οι επίσημοι φορείς του μπάσκετ είναι πολύ μικρά σε σχέση με του ποδοσφαίρου, αλλά το ακόμα χειρότερο είναι πως πολύ πιο κερδοφόροι είναι οι αυτόνομοι οργανισμοί που λειτουργούν παράλληλα. Κοινώς, όλο το χρήμα το έχουν το ΝΒΑ και η Ευρωλίγκα.
Πώς λοιπόν θα μπορέσει η FIBA να επιβάλει τις αποφάσεις που πήρε το περασμένο Σαββατοκύριακο στο Μπουένος Άιρες; Στο ΝΒΑ θα γελάσουν αν τους πει κανείς ότι πρέπει να φτιάξουν Εθνική ομάδα για να μετάσχει στα προκριματικά του παναμερικανικού πρωταθλήματος, που θα γίνουν Νοέμβριο και Φεβρουάριο, ή ότι πρέπει οι ομάδες να δώσουν τους διεθνείς παίκτες τους στις Εθνικές ομάδες άλλων χωρών για τον ίδιο λόγο. Και τι θα γίνει τελικά; Δεν θα ξαναπαίξει η ομάδα των ΗΠΑ σε μεγάλη διοργάνωση, αφού δεν θα παίρνει μέρος στα προκριματικά (παρεμπιπτόντως και το NCAA έχει πλήρη αγωνιστική δραστηριότητα Νοέμβριο και Φεβρουάριο…);
Η Ευρωλίγκα δε, δηλαδή τα κλαμπ που την απαρτίζουν έλαβαν τον περασμένο Ιούλιο στη γενική συνέλευσή τους ομόφωνη απόφαση ότι δεν θα δώσουν παίκτες τους στις Εθνικές ομάδες μεσούσης της αγωνιστικής περιόδου. Πώς θα μπορέσει η FIBA Europe να τις αναγκάσει να το κάνουν;
Οι κανονισμοί των εθνικών ομοσπονδιών προβλέπουν κυρώσεις για την άρνηση συμμετοχής στις υποχρεώσεις των εθνικών ομάδων. Αυτός της ΕΟΚ, για παράδειγμα, προβλέπει αφαίρεση 2 βαθμών από την ομάδα που θα αρνηθεί να στείλει παίκτη της στο αντιπροσωπευτικό συγκρότημα. Όμως η ποινή αφορά το εγχώριο πρωτάθλημα. Στην Ευρωλίγκα οι ομάδες και οι παίκτες τους μπορούν να παίζουν κανονικά χωρίς κανένα πρόβλημα. Και χωρίς καμία δυνατότητα από την πλευρά της ευρωπαϊκής ομοσπονδίας να παρέμβει και να επιβάλει τη θέλησή της. Πολύ περισσότερο από τη στιγμή που δεν μπορεί να προτάξει κανένα οικονομικό δέλεαρ.
Ποιος θα αναγκάσει λοιπόν την Ευρωλίγκα να προσαρμόσει το πρόγραμμά της έτσι, ώστε να χωρέσουν σε αυτό οι προκριματικές φάσεις του Νοεμβρίου και του Φεβρουαρίου της FIBA; Ποιος θα υποχρεώσει τον Ολυμπιακό, τον Παναθηναϊκό, τη Ρεάλ, την Μπαρτσελόνα, την ΤΣΣΚΑ να δώσουν τους διεθνείς παίκτες τους στις Εθνικές ομάδες την ώρα που δίνουν αγώνες στην Ευρωλίγκα;
Για όλους αυτούς τους λόγους οι πρόσφατες αποφάσεις της FIBA προκαλούν απορίες. Ίσως να πρόκειται απλώς για το έναυσμα ώστε να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις με το ΝΒΑ, την Ευρωλίγκα και τους λοιπούς παράλληλους οργανισμούς ώστε να βρεθεί μια κοινή και βιώσιμη φόρμουλα συνύπαρξης. Ίσως πάλι να πρόκειται για προσπάθεια επίσπευσης της δημιουργίας μιας κλειστής λίγκας στην Ευρώπη, με αποχώρηση των κορυφαίων ευρωπαϊκών κλαμπ από τα εθνικά πρωταθλήματά τους, που λέγεται ότι έχει ένθερμους οπαδούς μέσα στην παγκόσμια ομοσπονδία. Ίσως τέλος να είναι μια επίδειξη δύναμης που θέλει να κάνει η FIBA βλέποντας ότι ακόμα και κάποιες από τις περιφερειακές ζώνες της επιχειρούν να την αμφισβητήσουν.
Σε κάθε περίπτωση το συγκεκριμένο καλεντάρι, έτσι όπως καταρτίστηκε, δεν είναι δυνατό να εφαρμοστεί…
